Facebook en Instagram komen met pop-ups: betalen met geld of data
In dit artikel:
Meta dwingt Nederlandse gebruikers via de browser een expliciete keuze op: betalen voor een advertentievrije ervaring of doorgaan met gepersonaliseerde advertenties. Voor wie geen advertenties wil zien vraagt Meta een abonnement van 5,99 euro per maand; wie niet betaalt, ziet nog steeds advertenties waarvan de targeting gebaseerd is op verzamelde gebruikersdata. De beslissing moet gemaakt worden voordat je verder kunt en geldt accountbreed via het Accountcentrum, dus voor zowel Facebook als Instagram tegelijk; WhatsApp valt ook onder hetzelfde accountbeleid.
De aanleiding is Europese regelgeving, met name de AVG (GDPR) en de Digital Markets Act. Toezichthouders hebben geoordeeld dat Meta persoonsgegevens niet zonder duidelijke toestemming mag inzetten voor gepersonaliseerde advertenties. Meta reageert met een ‘pay-or-okay’-model: gebruikers betalen geld of “betalen” met hun data. Europese autoriteiten bekritiseren dat die keuze mogelijk geen vrije toestemming biedt en privacy in de praktijk tot een betaaloptie maakt.
Praktische gevolgen voor gebruikers:
- Kies je de gratis variant, dan verandert er weinig: Meta blijft je gedrag, interesses en interacties gebruiken om gerichte advertenties te tonen. Volgens het artikel zal Meta vanaf 8 mei ook inzage in persoonlijke directe berichten gaan toepassen, waardoor die berichten niet langer end-to-end versleuteld zouden zijn.
- Kies je te betalen, dan verdwijnen gepersonaliseerde advertenties, maar Meta verwerkt nog wel basisaccountgegevens en gegevens voor functionaliteit en veiligheid; verzamelen stopt dus niet volledig.
- Er is een tussenvariant waarbij advertenties blijven, maar met minder personalisatie; deze optie verschijnt pas nadat je eerst hebt aangegeven dat je niet wilt betalen.
Belangrijke aandachtspunten: je kunt Facebook en Instagram niet gratis blijven gebruiken zonder enige data‑verwerking, en volledige uitschakeling van advertenties kan alleen via betaling of door je account te verwijderen. Verwijderen van je profiel via het Accountcentrum is mogelijk, maar haalt ook WhatsApp, Instagram en Facebook weg.
Breder gezien markeert deze stap een kantelpunt in het verdienmodel van sociale media. Waar platforms lange tijd schijnbaar gratis waren en gebruikers “betaalden” met data, maakt Meta die ruil nu expliciet. Andere techbedrijven zullen dit volgen als het juridisch standhoudt, waardoor Europese regelgeving tastbaar invloed heeft op hoe grote spelers zaken doen.
Wat betekent dit voor WhatsApp? Hoewel WhatsApp nog weinig advertenties toont, geeft het nieuwe beleid richting: advertenties in functies zoals Status, meer zakelijke berichten of abonnementsvormen zijn plausibel. Een soortgelijk pay-or-okay-model voor WhatsApp is denkbaar, al is dat nog niet officieel aangekondigd.
Wat kun je doen? Actief kiezen: betalen, doorgaan met advertenties of je account verwijderen. Wie volledig wil ontsnappen aan Meta’s dataverwerking krijgt praktisch weinig opties; overstappen naar een privacygerichte berichten-app zoals Signal is een reële alternatieve stap voor wie dat belangrijk vindt.