Je gegevens zijn gelekt: dit moet je dan wel en vooral niet doen

In dit artikel:

Bij een recente hack bij telecombedrijf Odido zijn de gegevens van ongeveer 6,2 miljoen Nederlanders buitgemaakt. Hackers beschikken onder meer over telefoonnummers, IBAN‑gegevens en kopieën van identiteitsbewijzen, en dergelijke informatie kan doorverkocht worden waardoor iedereen extra risico loopt op scams en phishingpogingen.

Wat bedrijven moeten doen
Bedrijven waarvan persoonsgegevens zijn gelekt, zijn verplicht klanten daarover te informeren. Die melding geeft vaak weinig concreets aan wat je precies moet doen, maar wel wat je prioriteiten zijn.

Directe acties (wel doen)
- Verander direct het wachtwoord van het getroffen account en, als je hetzelfde wachtwoord elders gebruikt, ook daar. Unieke wachtwoorden per dienst beperken de schade bij toekomstige lekken.
- Schakel tweestapsverificatie (2FA) in waar mogelijk; dit blokkeert veel misbruik, ook als je wachtwoord is gelekt.
- Houd je bankrekening de komende tijd extra scherp in de gaten: controleer elke afschrijving en meld verdachte transacties meteen bij je bank.
- Gebruik bij het delen van een identiteitsbewijs bij voorkeur de KopieID‑app van de Rijksoverheid: die versleutelt en verbergt gegevens die niet nodig zijn, zodat een gelekte kopie minder misbruikbaar is.
- Als je slachtoffer wordt van phishing, meld dit bij de Fraudehelpdesk voor advies en verdere stappen.

Wat je niet moet doen
- Verander je IBAN niet zomaar. Een rekeningnummer alleen levert weinig direct misbruik op en het is onhandig en vaak onnodig om van bankrekening te wisselen. Het nieuwe rekeningnummer zou bovendien niet aan partijen moeten worden verstrekt die eerder gehackt zijn.
- Laat je niet meeslepen door paniek; overhaaste beslissingen vergroten vaak de kans op fouten en maken je vatbaarder voor oplichters die inspelen op emotie.
- Neem het lek wél serieus: onderschat de long‑term risico’s niet. Gegevens worden verkocht en phishing wordt steeds geraffineerder en geautomatiseerd, mede dankzij AI.

Voorbereiding en verdere preventie
Een goede digitale hygiëne beperkt toekomstige problemen: gebruik een wachtwoordmanager of zorg voor unieke sterke wachtwoorden, houd 2FA actief, en wees blijvend wantrouwend bij onverwachte e‑mails, sms’jes of telefoontjes (vishing/quishing). De kans op schadelijke software zoals adware, virussen, ransomware en spyware verklein je door updates te doen en alleen betrouwbare apps te installeren.

Kortom: verander wachtwoorden, zet 2FA aan, monitor je rekeningen, meld fraude, en wees voortdurend alert op phishing — nu en in de jaren na een datalek.