Rechter: sociale media zijn verslavend (en dit zijn de gevolgen)

In dit artikel:

Een Amerikaanse rechter heeft onlangs geoordeeld dat grote sociale-mediabedrijven hun apps bewust zo ontworpen hebben dat ze verslavend zijn en daardoor schadelijk voor de gezondheid van gebruikers. De zaak was aangespannen door een 20-jarige vrouw die psychische schade claimde; zij bereikte eerder schikkingen met Snap en TikTok, maar Meta en Google zijn door de rechter veroordeeld tot een schadevergoeding van drie miljoen dollar.

Het vonnis stelt niet alleen vast dat functies en algoritmes gebruikers langdurig aan een platform binden, maar ook dat de bedrijven daarover misleidende informatie hebben gegeven. Dat maakt de uitspraak potentieel explosief: het vergemakkelijkt vervolgprocessen en zet het verdienmodel van gepersonaliseerde, op tijd-op-platform gebaseerde reclame onder druk. Hoe langer gebruikers blijven scrollen, hoe meer advertenties platforms kunnen verkopen; het wegvallen van die verslavingsmechanismen kan dus grote financiële gevolgen hebben.

In de rechtszaal probeerde onder anderen Instagram-baas Adam Mosseri het langdurig gebruik te kwalificeren als “problematisch” in plaats van verslavend — een argument dat critici vergelijken met de ontkenningen van de tabaksindustrie. Meta overweegt vervolgstappen en Google heeft al aangekondigd in beroep te gaan.

Blijvende instemming met het oordeel zou platforms dwingen hun interfaces te veranderen: eindeloze korte video’s zoals Shorts, Reels of TikToks zouden minder automatisch moeten doorlopen en aanbevelingen mogelijk minder sterk op individuele voorkeuren mogen sturen. Een paar diensten bieden inmiddels opties om algoritmes uit te schakelen. Juridische en maatschappelijke druk wijzen erop dat social media op termijn ingrijpend kunnen veranderen.