Waarom deze functie in je apps wordt verdedigd in een Nederlandse rechtbank

In dit artikel:

Sinds de jaarwisseling is in Nederland op Instagram en Facebook eindelijk een blijvende chronologische tijdlijn beschikbaar: wie kiest voor de ‘Volgend’-weergave houdt die keuze nu vast en wordt niet meer automatisch teruggezet naar de algoritmische ‘Voor jou’-feed zodra de app wordt afgesloten.

De wijziging kwam er na een rechtszaak van de Nederlandse belangenorganisatie Bits of Freedom. De organisatie verwees naar de Europese Digital Services Act (DSA), die platforms verplicht een alternatief te bieden voor algoritmische tijdlijnen; de Nederlandse rechter gaf Bits of Freedom gelijk. Meta kondigde eerst beroep aan maar trok dat vlak voor de zitting terug, waardoor de aanpassing voorlopig alleen in Nederland is doorgevoerd.

Het belang is flink: algoritmes kunnen gebruikers langer vasthouden, bijdragen aan doomscrolling, polarisatie en potentiële schadelijke inhoud doordat content wordt afgestemd op wat engagement oplevert. Een chronologische feed toont alleen berichten van mensen die je volgt en biedt zo een eenvoudig instrument om die automatische beïnvloeding te omzeilen. Dat wil niet zeggen dat algoritmes altijd slecht zijn — ze helpen bij bijvoorbeeld muziekaanbevelingen op platforms als Spotify — maar ze kunnen ook manipulatief werken omdat meer extreme of prikkelende content langer aandacht trekt en dus meer advertenties oplevert.

Bits of Freedom wil dat andere platforms en EU-landen dezelfde keuzevrijheid krijgen; voor nu is het Nederlandse vonnis een belangrijke eerste stap richting meer controle voor gebruikers.