Zo proberen criminelen je met AI in WhatsApp-scams te laten trappen
In dit artikel:
Criminelen gebruiken steeds vaker kunstmatige intelligentie om WhatsApp- en berichtenapp‑scams geloofwaardiger en schaalbaarder te maken. Volgens waarnemingen van Nederlandse onderzoekers en Europol zijn AI‑tools nu inzetbaar om in seconden grammaticaal nette, contextgevoelige en emotioneel aansprekende berichten te genereren. Dat vergroot het succes van gerichte spearphishing‑aanvallen: slachtoffers krijgen persoonlijke, op maat gemaakte berichten waardoor ze eerder informatie of geld vrijgeven.
De methodes variëren van automatisch gegenereerde tekst tot nepprofielen met AI‑foto’s, deepfake‑beelden en stemklonen. Oplichters doen zich voor als bekende personen, familieleden, diensten of overheid, bouwen in meerdere stappen vertrouwen op en creëren een gevoel van urgentie om direct overmakingen of inloggegevens af te dwingen. Vaak start het via WhatsApp, waarna men verzoekt over te stappen naar andere kanalen of op malafide links te klikken die nepsites tonen die bank‑ of accountgegevens oogsten.
Nederlandse instanties merken ook een stijging van dit type fraude; Europol waarschuwt dat georganiseerde netwerken AI gebruiken om multitalige en op schaal uitgevoerde identiteitsimitaties te verspreiden. Meta meldt dat in 2025 al miljoenen accounts zijn verwijderd die aan scams gekoppeld waren, wat aangeeft dat meldingen effect kunnen hebben.
Signalen waar je op kunt letten: berichten die onredelijke urgentie of druk zetten, onbekende maar herkenbaar lijkende contacten met onnatuurlijke profielfoto’s (kleine fouten in ogen, haarlijnen of achtergrond), taal die wel grammaticaal goed maar erg generiek of repetitief is, en verzoeken om snel via links of andere kanalen gevoelige gegevens te delen. Oplichters bouwen vaak langzaam vertrouwen op met kleine praatjes of schijnbaar relevante verwijzingen naar wat jij op social media zou hebben gedeeld.
Praktische bescherming: deel geen persoonlijke of financiële gegevens via berichten, verifieer verdachte verzoeken altijd buiten het app‑gesprek (bijvoorbeeld telefonisch), controleer domeinnamen en typ adressen zelf in je browser, en gebruik blokkeer‑ en meldfuncties. Informeer familie en vrienden — vooral ouderen — over deze trucs zodat zij niet impulsief reageren. Extra beveiliging zoals twee‑factor‑authenticatie, regelmatige app‑updates en strikte privacyinstellingen verkleinen ook het risico.
Wie meer tips heeft wordt aangemoedigd die te delen; collectieve alertheid blijft een van de beste verdedigingslinies tegen AI‑versterkte oplichting.